Moldatutako erantzun immunitarioa (apunteak)

Patogeno batek hasierako hesi ez-espezifiko guztiak (irakurri zeintzuk diren hemen; "berezko immunitatea") saihestea lortzen badu, azken erantzun bortitz eta espezifiko bat jasoko du; moldatutako erantzuna; patogeno konkretu horren aurka espezifikoki garatuko (moldatuko) den erantzuna, hain zuzen ere.

egin klik moldatutako erantzun
immunologikoko erantzuleak ikusteko

Hasi aurretik, eta oraingoan gehiegi ez luzatzeko, kontatuko ditugun bi pelikula hauen pertsonaia nagusiak ikusiko ditugu. Alde batetatik, pertsonaia zelularrak ditugu eta bestetik pertsonaia molekularrak. Erantzun immunologikoan parte hartzen duten zelulei, zelula immunokonpetenteak deritze. Hauen artean lerro linfoideko linfozitoak (T eta B motakoak) eta lerro mieloideko makrofagoak, ... Molekulen artean, zitosinen familiako interleuzinak (zelulen arteko komunikazioan dihardutenak) eta antigorputzak. Azken hauek, B linfozitoek sortuak dira eta antigenoekiko (patogeno bakoitzaren propio den molekula zatitxoa) espezifikoak direnak, azken hau lotuz patogenoa oso "atxilotzen" dutelarik.

ERANTZUN ZELULARRA

Hasteko erantzun zelularraz arituko gara. Erantzun mota hau, patogenoen zelulen barneko garapena ekiditeko erabiltzen dugu. Hau da, zelulen barneko hazkundea (birusen kasuan, zenbait bakteria,...) galarazteko. Arrotzak izan daitezkeen zelulak (organo transplanteetan kasu) edota organismoko zelula tumoralak suntsitzeko ere erabiltzen dugu.

Berton makrofagoak (zelula fagozitikoak eta antigeno aurkezleak direlarik; APC, antigen-presenting cell) eta T linfozitoak (laguntzaileak eta zitotoxikoak) parte hartuko dute. Euren arteko komunikaziorako inteleuzinak (IL) deritzen molekulak erabiliko dira.

Zelulen arteko lotura posibleak duten hartzailearen arabera. 
Originala ikusteko klikatu irudian

Antigenoak aurkezteko eta ezagutzeko, mintzeko egitura (hartzaile) berezi batzuk egongo dira "pelikula" honetan. Makrofagoek adibidez, histokonpatibilitate konplexu nagusia deritzon (MHC; major histoconpatibility complex) hartzaile bat erabiltzen dute antigenoak gainazalean aurkezteko. Gainontzeko zelula arruntek, baita MHC ak garatzen dituzte euren barnean gertatzen ari diren prozesuen berri emateko. Azken hauen kasuan I. motako MHC da eta makrofagoen kasuna II. motakoa (B linfozitoek ere badute).

Linfozitoek ere, euren hartzaile bereziak dituzte. Linfozito laguntzaileen kasuan (T4) CD4 deritzon hartzailea dute. Hau, II. motako MCH-ekin lotzen da (*TCR-ekin batera) antigenoaren ezagutzan aritzeko. T linfozito zitotoxikoek berriz (T8), CD8 deritzona dute. Hau, gainontzeko zelulen gainazaleko I. motako MHC-rekin lotuko da (*TCR-ekin batera) antigenoa non topatuko ote duen zain.

*Hartzaile hauetaz gain, linfozitoen gainazalean, benetan MHC hartzaileek erakusten dituzten antigenoen ezagutza eta loturarekin erlazionatutako TCR motako hartzaileak daude (T Cell Receptor; T linfozitoen Hartzaileak). CD4 eta CD8 hartzaileak, T linfozito mota bakoitzarenak espezifikoak direlarik.  

Prozesua pausoz-pauso ikusiko dugu ondoren, eta oraintxe ikusi berri ditugun kontzeptu txiki guzti hauek, lotu eta primeran ulertuko ditugu.

Erantzun Zelularra. Originala ikusteko klikatu irudian

1.- Patogenoa gorputzean sartu egin da hasierako hesi guztiak saihestu ondoren (zauri bat,...)

2.- Sarrera gunera bertaratu diren edota gorputzetik dauden makrofagoek organismo arrotza fagozitatzen dute. Hauek, zelula antigeno aurkezleak (APC) dira; hau da, fagozitatu duten egitura (patogenoa, molekula,..) prozesatuko dute. Prozesatu, egitura horretatik molekula zati esanguratsuena (antigenoa) bereiztea eta bere gainazalera eramatea esan nahi du; antigenoaren prozesamendua.

3.- MHC II motako hartzaile baten bidez (mintzean txertatuta) antigeno espezifiko hori kanpoaldera aurkeztuko du. Konkretuki linfozito laguntzaile (Th edo T4) bati aurkeztuko dio. Honek CD4 hartzailearen bidez antigenoa antzemango du. Makrofagoak  jariatuko dituen interleuzinak (IL) deritzen komunikaziorako molekula batzuen bidez, linfozito laguntzailea aktibatuko dute.

4.- Th aktibatuek T linfozito zitotoxikoak (Tc edo T8) aktibatuko dituzte (bestelako interleuzinak bitarte).

5.- Aktibaturiko Tc hauek infektatutako zelulen bila abiatuko dira. Hauek detektatzean* perforinak deritzen proteina batzuk jariatuz (efektu zitotoxikoa dute) zelula infektatua suntsituko dute.

Aktibatutako Tc-ek, infektatuak dauden zelulak "detektatu*" egiten dituztela esaten dugunean: pentsa patogenoa (birus bat kasu) zelulen barnean erreplikatzen hasiko dela. Zelulek, euren barnean prozesu konkretuak ari direnean gertatzen, antigeno espezifikoak azaleratzen dituzte MHC I motako hartzaileekin. Hauen bidez, demagun nolabait "aizu! hemen barnean hau gertatzen ari da!" esaten dutela. Antigeno hau makrofagoak prozesatu duena bada, ondorioz, aldez aurretik ikusitako prozesuaren bidez, hezita datozen Tc aktibatuek bilatzen dutena bada, CD 8 deritzon gainazaleko hartzailearen bidez, infektatuta dagoen zelularen MHC I.-ean dagoen antigenoa igartzen duenean bertan (TCR hartzailearekin batera), zelula hau suntsituko du.

Oharra: Gogoratu txerto bizi arinduen kasuan erantzun zelularra sortzeko gai zirela (humoralaz gain, noski), birus horiek barnean erreplikatzeko gaitasuna mantentzen zutelako, nahiz eta gaixotzeko gaitasuna inhibitua edo galdua izan. Gainontzeko txertoek, birus aktiboak (erreplikazioari dagokionez) ez izateagatik ez dira erantzun zelularrak sortzeko gai eta beraz, soilik humoralak sortzen dituzte.

ERANTZUN HUMORALA

Erantzun humorala. Zelula dendritikoak* barne;
irakurri amaieran hauen berri.Originala ikusteko klikatu irudian

1.- Patogenoak babes hesi guztiak gainditu eta organismoan barneratu eta zabaltzen dabil.

2.- APC zelulek patogenoa fagozitatu edo lotu eta aztertu egiten dute, bere antigeno espezifikoa determinatzeko (antigenoaren prozesamendua deritzogu).

3.- APC-ek, II motako MHC hartzaileekin antigenoa azalarazten dute euren gainazalean. Honi lotuz (CD4 hartzaileen bidez), T linfozito laguntzaileak (Th) aktibatuko dira aurkeztutako antigeno horrekiko. APC eta Th-en arteko komunikazioa interleuzinen bidez emango da.

4.- Th aktibatuek B linfozitoak aktibatuko dituzte beste interleuzina batzuen bidez (aldez aurretik ere, B linfozitoek patogenoarekiko kontaktua izan dute eta II. motako MCH-en bidez aurkezten dute antigeno espezifikoa). Nolabait esatearren, Th aktibatuek, antigeno hori arrotza dela "konfirmatzen" diote B linfozitoari, interleuzinen bidezko "hizkuntzan".

Hemendik aurrera, B linfozitoek 2 bide desberdin jarraituko dituzte:

5.- B linfozito batzuk, antigeno konkretu horren kontrako antigorputzak garatuko dituzte eta odol zirkulaziora askatuko dituzte euren burua zelula plasmatikoetan bilakatuz. Antigorputz aske horiek gorputzean zehar euren antigeno espezifikoaren bila abiatuko dira. Topatzen dutenean, berari lotuz, patogeno osoa (gogoan izan antigenoa patogeno konkretu bat markatzen duen molekula baten zatitxo konkretua dela) "atxilotuko" dute. Horrela patogenoaren suntsitzea erraztuko dute.

6.- Beste B linfozito aktibatu batzuk ordea, garatzen dituzten antigorputz horiek, askatu beharrean, euren mintzean txertatuak gordeko dituzte. Hauei memoria edo oroimen B linfozitoak deritze; hurrengo batean, patogeno horren presentzia organismoan detektatzean (2. kontaktua) erantzun humorala berriro egin beharrena, ezagutua izango da eta antigorputz horiekin oso azkar eta era eraginkor batean "suntsitua" izango da (izan ere, baliteke sintomarik ere pairatzeko betarik ez egotea).


OHAR BATZUK: Ikusitako pertsonaien inguruko laburpena prestatu dizuet.

Ikusi ditugun partaideen laburpena. Originala ikusteko klikatu irudian

ZELULA DENDRITIKOAK*

Humoralaren irudian "zelula dendritikoak" ikusiko zenituzten. Zelula immunokonpetente hauek, bai interesgarriak (gure liburuan ez dira agertzen). Zelula berezi hauek oso espezifikoak dira pategenoaren ezgutzan. Euren mintzean, asko laburtuz, TLR (Toll Like Receptor) erako hartzaile bereziak dituzte. Hauek, pil-pilean daude azken urteotan, euren espezifikotasuna dela eta. Izan ere, patogenoen "bereizgarri" diren egitura eta molekulak ezagutu ditzakete. Era askotako TLR-ak daude eta bakoitzak egitura konkretu bat detektatzen berezitua dago; bakterio gramnegatiboen LPS-ak, bakterioen flageloen flagelina, birusen kate bakarreko RNA molekulak, ... beraz, ikus dezakezuenez, APC bezala funtzionatzen dute eta gainera, patogenoa era askozaz espezifikoago batean antzematen dute. Honek, erantzun azkarrago, espezifikoago eta eraginkorrago bat bermatzen du.

Erantzun zelularrean ere parte hartu dezakete; hona hemen lehengo irudia moldatua.

Erantzun zelularra zelula dendritikoak barne. Originala ikusteko klikatu irudian.

Glukolisiko NADH eta mitokondriaren barne mintza zeharkatzeko bidezidorrak (Ikasleentzako)

Klasean ikusi dugunez, Glukosa molekula baten oxidazioaren (narriaduraren) bidean zehar, lehengo erreakzio multzoa glukolisia izango da. Glukosa molekula batetatik, bi pirubato molekula lortzeko degradazio bidea. 

Prestatu dizuedan marrazkian ikusi dezakezue zelularen zitoplasman gertatzen den glukolisia. Gogoratu, oxigenoa egotekotan (aerobiosia) pirubato hori mitokondrian sartu (matrizera) aztetilCoA bilakatu eta krebs zikloa egingo lukeela. Gero prozesu edo erreakzio guzti hauetan zehar sortutako ahalmen erreduzitzaile guztia (NADH eta FADH2) elektroi garraio katera (e.g.k.) joango litzatekeela. Berton, elektroien garraioarekin batera, protoiak izango dira ponpatuak gandorretako mintzen arteko eremura. Honek matrize eta mintzen arteko eremuaren arteko gradiente protoniko handia sortuko luke (protoi askoren metaketa mintzen arteko eremuan). Protoi hauek berriro matrizera bueltatu "nahi" dutenez (baina barne mintz mitokondriala iragazgaitza da berauentzako) ATP sintetasak bueltatzen "lagako die" baina, barnerantzako mugimendu horretaz (indar propomotriza) baliatuz, ATPasa-k, ATP sortuko du ADP + Pi elkartuz.

Hau guzti hau eta sakon, klasean ikusi dugu, hala ere sarreratxo honen bidez, anezken asuntoa, oso gainetik bada ere argitu nahi dizuet. 

Non dago arazoa? Nola demontre sartuko dira Glukolisian sortutako 2 NADH molekula horiek elektroi garraio katera joan ahal izateko, barne mintz mitokondriala berauentzako iragazgaitza bada? Horretarako, eta asko sinplifikatuz eta laburtuz, goiko irudian azaldu dizkizuedan malato aspartato anezka (bihotz, giltzurrun eta gibeleko zeluletan) edo glizero fosfatoaren anezka (muskulu eskeletikoko eta burmuineko zeluletan) erabiliko da.

Hemen duzue komentatutako anezken laburpena, zehaztasun gehiagorekin.

Botaiozue begiradatxo bat eta klasean edo korreo bidez komentatuko dugu. Animo azterketekin!!!

Lurralde miresgarriko kapelagile, eroa?

Han gure kapelagile gaixoa, Aliziari galdezka bere ustezko zoramenari buruz. Zoratu ote naiz? Aliziaren erantzuna, bide batez, paregabea; “Erabat zoratuta zaude. Hala ere sekretu bat esango dizut. Pertsona on guztiak hala daude.”

Aliziak egia borobila botatzeaz gain kapelagilea lasaitzea ere lortu zuen. Gaixoak ez zekien, zoramen hori pozoitze baten ondorio zela. Izan ere garaiko kapelen produkzio lanetan merkurioa erabiltzen zuten materialen tratamenduan. Kapelagileen lana leku itxietan bideratzen zenez, toxiko indartsu honen erabileratik emandako kontaktuak, orduko kapelagileen pozoitzea eta ondoriozko “zoramena” zekarren. Kapelagileen zoramena. Hala erraz uler zitekeen “te-aldi eroaren” pasartea, noski.

Hara! hor duzu zure galderarentzako erantzun zientifikoago bat, kapelagile jauna…

Lasaiago uzten nauzu!

Baina gu bezalakook datu gehiago biltzea gogoko dugu. Merkurio demonio horrek zer demontre egiten dio gure gorputzari “zoramenaren” sintoma horiek pairatzeko? Jakin-mina? Gehiago jakin nahi? Aurrera jarrai dezagun, hala bada.

Ate Beltz Hematoentzefalikoa eta Mordor-eko sarrerari buruz...

Mordor-eko erresuman sartzeko Morannon, Ate Beltza zeharkatu behar zen. Ate erraldoi haiek Errautsen Mendien eta Itzalen Mendatearen artean bidea isten zuten. Ez ziren nolanahi zabalduko. Eta hori gutxi balitz, Barad-dûr dorrearen gainetik Sauron Jaun Ilunaren suzko begiak bere lurren inguruen zelatari, inor ez zuen sartzen utziko. Ez zegoen Patuaren Mendira iristeko erarik. Eta Frodok, hau guzti hau, jakin bazekien. Sauronek gauza bakar bat desiratzen zuen; Eraztun Bakarra. Guztiak, nahieran gobernatuko zituena. Eta eraztun horrentzako soilik, zabalduko zituen bere ateak. Hura nahi zuen... beste ezer baino gehiago... beste ezeren gainetik.

Mariburduntzia eta konpondu gabeko gainazal tentsioa

Gaur goizean, oraindik ametsen eta errealitatearen mugan nengoela, kafesnea eskuan, telebista piztu dudanean, hara non dokumental bat agertu den. Nire opila kafesnean busti ezinean geratu naiz. Izoztuta. Harridurak geldituta; Mariburduntzi arrak, emea lepotik helduta, azken hau uretan murgiltzen zuen. Ohetik altxatu berria izateko, eszena nahikotxo Heavya. Testuingurutik at, noski. Dokumentalaren atzeko ahots sakonak azaltzen zuen segituan; Arrak, emea laguntzen omen zuen uretan murgiltzen, berak bakarrik ezin izango lukeelako. Helburua uraren gainazalaren azpiko landare ehunetan barrena hurrengo belaunaldia bermatzeko, arrautzak bertan errunez. Ikaragarria. Ederra. Elkarlan bat bete betean.

http://entreelaguayelaire.blogspot.com.es/

Eszena hori ezin burutik kendu, "hau ezin da horrela geratu". Hemen beste zerbait dago eta susmoa hartzen hasi natzaio. Ikerketa prozesu txiki bat hasi dut hementxe. Badirudi "konpondu gabeko tentsioren bat dagoela hor nonbait". Nire buruan galderak hasi dira biraka eta, ezin gelditu, erantzun bat topatu behar nien.